Ưu, nhược điểm Phương pháp Delphi của Linstone và Turoff (1975) ?

Ưu, nhược điểm Phương pháp Delphi của Linstone và Turoff (1975)

Từ những ứng dụng đầu tiên cho việc dự báo xu hướng thay đổi công nghệ vào những năm 1950, phương pháp Delphi được phát triển nhanh chóng trong nhiều lĩnh vực khác nhau như y tế, chăm sóc sức khỏe, giáo dục, sản phẩm mới, ảnh hưởng của toàn cầu hóa, v.v...
Linstone và Turoff (1975) đã đưa ra một định nghĩa về phương pháp Delphi như sau:

Delphi có thể được xem như một phương pháp giúp lập một quá trình trao đổi thông tin nhóm một cách hiệu quả nhằm cho phép các thành viên trong nhóm giải quyết một vấn đề phức tạp.

Nhìn chung phương pháp Delphi tương tự như phương pháp đánh giá ý kiến ban quản lý vì cũng dựa vào ý kiến của các chuyên gia có am hiểu lĩnh vực cần dự báo, nhưng lại khác nhau ở cách thức tiến hành và nhờ đó mà kết quả cuối cùng sẽ khách quan và tin cậy hơn. Quy trình thực hiện dự báo theo phương pháp Delphi bao gồm nhiều vòng, nhưng thường theo các bước sau đây:

(1) Xác định mục tiêu dự báo.
(2) Lựa chọn nhóm chuyên gia.
(3) Thiết lập bảng câu hỏi trưng cầu ý kiến về các biến dự báo và gửi đến từng thành viên trong nhóm chuyên gia (không yêu cầu khai báo tên).
(4) Các kết quả phản hồi từ mỗi chuyên gia được thu thập, lập bảng và tổng hợp thành một báo cáo tóm tắt.
(5) Báo cáo tóm tắt kết quả sẽ được gửi trở lại các chuyên gia để lấy ý kiến nhận xét (lưu ý, tóm tắt này nên nhấn mạnh những ý kiến trái ngược, cực đoan, đặc biệt (khác với đa số)).
(6) Những chuyên gia có thể sẽ hiệu chỉnh lại các ước lượng lần trước của họ sau khi có xem xét thông tin nhận được từ những thành viên (không biết tên) khác.
(7) Lặp lại bước (3) đến bước (5) cho đến khi không còn sự thay đổi đáng kể nào (đi đến thống nhất). Lưu ý, cũng sẽ có trường hợp có vài chuyên gia không thay đổi ý kiến của họ trong quá trình thăm dò, điều này sẽ khó tìm được một kết quả dự báo tập trung.

Mặc dù Delphi là một phương pháp dự báo có lịch sự phát triển lâu đời, được áp dụng khá phổ biến và có độ tin cậy cao, nhưng nó vẫn tồn tại nhiều hạn chế đáng kể. Penelope (2003) cho rằng phương pháp Delphi thường bị chỉ trích ở những điểm liên quan đến nhóm chuyên gia, sự đồng thuận, xây dựng bảng câu hỏi, tình trạng nặc danh, và tương tác giữa các thành viên trong nhóm tham gia.

Chất lượng dự báo theo phương pháp Delphi phụ thuộc rất nhiều vào cách thức mà phương pháp đó được áp dụng như thế nào. Parente, Anderson, Myers và O’Brien (1984) đề xuất cần lưu ý các vấn đề sau:

• Tiêu chí lựa chọn nhóm chuyên gia (trình độ học thuật, kinh nghiệm) nên được xác định một cách cẩn thận và phải được trao đổi một cách rõ ràng.
• Tối thiểu nhóm có 10 chuyên gia, mặc dù đôi khi con số 5 chuyên gia hoặc ít hơn.
• Cam kết phục vụ trong nhóm chuyên gia phải được đảm bảo trước khi bắt đẩu vòng dự báo thứ nhất.
• Một số các vấn để dự báo có thể được trình bày, mặc dù số vấn đề này phải ít hơn 25. Nếu có thể, nội dung dự báo chính nên được chia thành nhiều vấn đề nhỏ.
• Các phát biểu vấn đề nên không dài hơn 20 từ và nên sử dụng dữ liệu định lượng (ví dụ tăng 50%) thay vì sử dụng một ngôn ngữ mơ hồ (ví dụ, tăng đáng kể).
• Các hướng trong việc thiết kế bàng câu hỏi phải được áp dụng khi trình bày các vấn đề. Lưu ý, không nên dùng các câu phức.
• Nếu mục đích của quá trình Delphi là phải tạo ra các vấn đề dự báo, thì đề nghị đưa ra các ví dụ về các kịch bản hấp dẫn và các kịch bản không như mong muốn.
• Cho dù sử dụng các phương tiện nào để quản lý quy trình Delphi – gửi thư, máy tính nối mạng, hoặc hợp mặt trực tiếp – thì các bước tương tự như vậy phải được thực hiện trong suốt quá trình.
• Nguyên tắc ẩn danh nên được đảm bảo. Quan điểm của người tổ chức dự báo không bao giờ được trao đổi với các chuyên gia.
• Số lượng và mẫu phản hồi sẽ cần được quản lý một cách cẩn thận. Số lượng các dòng dự báo sẽ phụ thuộc vào các chuyên gia và cách thức tiến hành khảo sát Delphi. Lưu ý, nhiều vòng luôn luôn tốt hơn quá ít vòng, và phản hồi dưới dạng thống kê mô tả thường cung cấp thông tin tốt hơn.
• Các phản ứng cao quá hoặc thấp quá cần được xem xét lại để kiểm tra khả năng chuyên môn của chuyên gia. Nếu chuyên gia có chuyên môn tương đối thấp, thì ý kiến phản hồi nên có trọng số thấp hơn các chuyên gia khác.
• Nếu khảo sát Delphi nhằm mục đích ứng dụng nghiên cứu, thì một bản báo cáo chi tiết quá trình thực hiện (ngoài kết quả dự báo) nên được công bố để những người nghiên cứu khác có thể học tập kinh nghiệm sau này.

Theo Nguyễn Trọng Hoài, Phùng Thanh Bình, Nguyễn Khánh Duy (2009). Dự báo và phân tích dữ liệu trong kinh tế và tài chính. Nhà xuất bản thống kê.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

 
A product of The Nguyen Xuan Company